واژبلاگ - وبلاگ شاعران

آرشیو شعر فارسی:قاآنی

الا ای نیوشندهٔ هوشیار

یکی نغز گفت آرمت گوش دار

به گیتی بسی رفت گفت و شنید

که تا آفرینش چسان شد پدید

به اندازهٔ وهم خود هر کسی

سخن‌های بیهوده راند بسی

چو مرد از خرد ره نداند برون

خرد را شمارد همی رهنمون

گرش از خرد راه بیرون بدی

شناساییش لختی افزون بدی

نبینی مگرکودک شیرخوار

که بادام و جوزش نهی در کنار

ابا پوست بگذاردش در دهان

نداندکه مغزش بود در میان

همی خاید آن جوز و بادام را

به ناکام رنجه کندکام را

ولیکن پس از یک دو سال دگر

که لختی شود دانشش بیشتر

چو بادام و جوزش نهی در کنار

شود مغز را زان میان خواستار

بیندازد آن پوست را از برون

که تا مغز پیدا شود از درون

تو آن طفلی و وهم تو کام تو

زمین و زمان جوز و بادام تو

نبینی در آن بودنی‌های نغز

همی پوست خایی ابر جای مغز

مگر فیض عشقت شود رهنمون

که تا مغز از پوست آری برون

کس این مغز را باز داند ز پوست

که با خویش دشمن شود بهر دوست

کسی پا گذارد درین دایره

کش از عشق در جان فتد نایره

کسی راز این پرده داند درست

که بی‌پرده جان برفشاند نخست

تنی گردد آگه ز سرّ خدای

که از جان و دل سر نماید فدای

نیندیشد از تیغ و تیر و کمان

نپرهیزد از زخم گرز و سنان

ننالد گر از زخم تیر درشت

شود تنش بر گونهٔ خارپشت

نپرسد گرش تیر و خنجر زنند

نترسد گرش پتک بر سر زنند

و گر خیمه سوزندش و بارگاه

نگردد ز سوز درون دادخواه

پسر را اگرکشته بیند به پیش

غم دل نهان دارد از جان خویش

وگر خسته بیند برادر به تیغ

ببندد زبان از فسوس و دریغ

و گر دختران بسته بیند به بند

و یا خواهران را سر اندر کمند

نگوید به جز شکر پروردگار

نموید بر آن بستگان زار زار

و گر تیر بارند بر پیکرش

همان شور یزدان بود بر سرش

و گر اسب تازند بر پیکرش

بجنبد ز شادی دل اندر برش

چنین درد در خورد هر مرد نیست

کسی حز حسین اهل این درد نیست

ندیدی که در عرصهٔ کربلا

چسان بود صابر به چندین بلا

لب تشنه جان داد نزد فرات

چو اسکندر از شوق آب حیات

ز یکسو تنش گشته آماج تیر

ز یکسو زن و خواهرانش اسیر

زنان سیه‌پوش از خیمه گاه

سیه کرده آفاق از دود آه

ز یکسو بهشتی رخان دستگیر

درون دوزخ و آهشان زمهریر

سکینه به زنجیر و زینب به بند

رقیه بُغلّ عابدین در کمند

چو برک گل از غم خراشیده روی

چو اوراق سنبل پریشیده موی

رخ از خون چو تاج خروسان شده

نگارین چو کفّ عروسان شده

یکی را رخ از زخم سیلی فکار

یکی را کف از خون دل پرنگار

یکی را دو رخ نیلی از ضرب مشت

یکی را سر نیزه بالای پشت

یکی ژاله پاشید بر لاله برگ

یکی خسته عناب را از تگرگ

یکی بر رخ از زلف بگشوده تاب

چو دود پراکنده بر آفتاب

ولی این همه زجر بی‌اجر نیست

که زخمی که جانان زند زجر نیست

مگر دیده باشی به عشق مجاز

که معشوق با عاشق آید به راز

بخندد همی عاشق از زخم یار

کزین زخم زخمی قوی‌تر بیار

وگر جز به عاشق نماید ستم

دو چشمش شود خیره و دل دژم

به معشوق زیبا درشتی کند

بدان خوبرو ساز زشتی کند

پس ایدون ز آیین عشق مجاز

ز عشق حقیقی توان جست راز

که مشتاق یزدان بلاجو بود

خوشست از بلا چون بلازو بود

بلا هست تخم و ولا هست بر

به اندازهٔ تخم خیزد ثمر

هر آنکس که افزون بلاکش بود

فزون‌تر دلش در بلا خوش بود

بلاکش زرست و بلا آتشست

زر پاک بی‌غش در آتش خوشست

حیات روان در هلاک تنست

از آن رو که جان را بدن دشمنست

نفرساید ار دانه در زیر خاک

نیارد در آخر ثمرهای پاک

همان روشنست این سخن نزد جمع

که از سوز دل سرفرازست شمع

همان آهنست آنکه انجام کار

به چنگال حیدر شود ذوالفقار

ولیکن از آن پس که آهنگران

زنندش‌ا به سر بتکهای گران

اگر خون نگردد غذا در جگر

ز ادراک در مغز نبود اثر

نه آن نطفه است آدمی را نخست

که باید ز رجس تن خویش شست

کز اول شود خون به زهدان مام

از آن پس بنه ماه ماهی تمام

نه سنگست کاخر به چندین گداز

شود روشن آیینهٔ دلنواز

ولی نیست او را بلا سودمند

که طینت بود زشت و نادلپسند

نه هر دانه‌ای میوهٔ تر دهد

نه هر نی به بنگاله شکّر دهد

نه هر قطره‌ای در صدف دُر شود

نه هرگز ریاحی بود حر شود

نه هر زن بود در سعادت بتول

نه هر مردی اندر شرافت رسول

نه هر کس که شد کشته در کربلا

بود در قیامت ز اهل ولا

بسی بد حسین نام در کوفیان

که شد کشته و شد به دوزخ روان

نه هرکس که او را بود نام نیک

بود در قیامت سرانجام نیک

بانوی شه قبلهٔ اهل حرم

گلبن رضوان گل باغ ارم

مهرفلک شیفتهٔ چهر او

زهره و مه مشتری مهر او

زلفش گردون و رخش آفتا‌ب

موی همه چین و به چین مشک ناب

راهزن زهره دو هاروت او

لعل جگر خون ز دو یاقوت او

آینهٔ حسن عروسان بکر

پرده‌نشین‌تر ز عروسان فکر

پردگیان فلکی برده‌اش‌

پرده‌نشینان همه پرورده‌اش

لعلش در پرده ره جان زده

پردهٔ یاقوت به مرجان زده

در طرب قدش در بوستان

پردهٔ قمری زده سرو روان

خواجهٔ خاتون ختنی روی او

ترک فلک خال دو هندوی او

تابستان چون به شمیران چمید

درکنف خسرو ایران خزید

روزی از بس که هواگم شد

روهینا موم صفت نرم شد

خاطرش‌ از گرما بیتاب گشت

زآتش خورشید گلش آب گشت

از پی راحت سوی سرداب شد

آهوی چشمش به شکر خواب شد

مطبخی از بهر طعام سِرِه

داشت قضا را بره‌ای نادره

آهوی چین شیفتهٔ چشم او

نرم‌تر از موی بتان پشم او

دنبهٔ او چون کفل گور نر

بلکه به نسبت قدری چرب‌تر

تالی مشک ختنی پشک او

مغز جهان عطسه زن از مشک او

بی‌خبر از مطبخی آن شیر مست

رسته شد از بند و به سرداب جست

بره به خلوتگه خورشید شد

ثور به سر منزل ناهید شد

خورشید آرد به سوی بره‌رو‌ی

لیک ندیدم بره خورشید جوی

لاجرم آن برّهٔ آهو خرام

کرد چو در بنگه آهو مقام

چون بره کز گرگ فتد در گریز

هر طرفی آمد در جست و خیز

آهوی بزم ملک شیرگیر

آنکه کند شیران ز آهو اسیر

کرد بدو رو که دلیرت که کرد

راست بگو ای بره شیرت که کرد

تا که ترا گفت که شیدا شوی

در برگی گرگ زلیخا شوی

عادت گرگان بهل ای شیر مست

تا نرسد بر تو ز شیران شکست

غفلت خرگوشیت از سر بهل

همچو پلنگان چه شوی شیر دل

شیر نیی بگذر ازین فکر خام

کاهوی وامانده در آری به دام

شیر شود صید دو آهوی من

روبهکا خیره میا سوی من

شیر زنم ای برهٔ شیر مست

شیرزنان را که کند زیر دست

آن برهٔ نازک نغز سره

مات شد از آن سخنان یکسره

بار دگر از دو لب نوشخند

خواست که سازد بره را گرگ بند

گفت که ای انسی وحشی خرام

چشم تو آورده ددان را به دام

چند در این خانه چرا می‌کنی

جلوه درین طرفه سرا می‌کنی

بهر من این خانه خریدست شاه

تا نبرد کس سوی این خانه راه

فارغ از اندوه شد آمد شوم

روز و شب آسوده درا و بغنوم

خانه گر از تست من اینجا که‌ام

خفته به سرداب ز بهر چه‌ام

ور ز من این خانه تو پس کیستی

جلوه‌کنان هر طرف از چیستی

بره کش از هوش تهی بود مغز

گوش فرا ده بدان گفت نغز

آن سخنان را چو ز خاتون شنود

یک‌ دو سه عسطه زد و برجست زود

همچو کسی کز پی تقلید کس

بجهد و خنبک زند از پیش و پس

جُست ز هر سوی و همی زد عطاس

مهره در افکند تو گفتی به طاس‌

بانوی شه آهوک سیمبر

خیره شدش چشم پلنگی به سر

گفتش کای برّه ز بس ریمنی

مانا کز تخمهٔ اهریمنی

روبهکا بس کن ازین مکر و بند

شیر ژیان را چه کنی ریشخند

خرس نیی خرسک بازی چرا

خصم نیی دوست گدازی چرا

این همه تقلید چو عنتر چه بود

عطسه‌ئی مغز مکرّر چه بود

تا که ترا گفت که موذی نیی

بره نیی لاشک بوزینه‌ای

عطسه‌زنان چند ز جا می‌جهی

گه به زمین گه به هوا می‌جهی

بس کن ازین گرگ دلی‌ ای بره

چند به خورشید کنی مسخره

تا کی چون موش نمایی دغل

گربهٔ حیلت بفکن از بغل

بار خدایی که ترا برّه کرد

گرگ صفت از چه ترا غرّه کرد

الغرض از شومی‌ات ای شوم بخت

من کشم این لحظه ازین خانه رخت

این تو و این خانه و این جایگاه

این من و از کید تو جستن پناه

سگ بسرایی چو نماید قرار

نیست در آن خانه ملک را گذار

طوطی همدم نشود با غراب

شب چو درآید برود آفتاب

گیرم این خانه بهشتی بود

چون تو کنی جای کنشتی بود

گر تو درین خانه نمایی مقر

گرچه بهشتست نماید سقر

جنت از آن گشته مهذّب بسی

زانکه در او نیست معذّب کسی

هرکه به مردم برساند گزند

گرگش‌ دان گرچه بود گوسفند

ای دل از معنی هر قصه‌ای

کوش که باری ببری حصه‌ای

قصدم ازین قصه نبد یکسره

صحبت بانو و سرا و بره

بانو روحست و سرا روزگار

بره همان سیرت ناسازگار

جا چو کند سیرت بد در بدن

روح گریزد به ضرورت ز تن

کوش که از سیرت بد وارهی

تا به سرای ابدی پا نهی

هرکه به جان سیرت بد ترک کرد

صحبت نیکان جهان درک کرد

***

جشن محمودیست ساقی خیز تا ساغر زنیم

ساغری ننهاده از کف ساغر دیگر زنیم

چیست ساغر خم چه تاب آرد به کشتی ده شراب

تا به ط‌وفان پشت‌پا چون نوح پیغمبر زنیم

نی‌نی از کشتی چه‌ خیزد ظرف می دریا خوشست

تا در آن دریا سراپا غوطه چون لنگر زنیم

ساقیان برکف میی چون جوهر دانش لطیف

دانشی مَردیم ما باید دم از جوهر زنیم

گنج بادآور ز هرسو بسته رقاصان به پشت

ما تهی‌دستان بیا بر گنج بادآور زنیم

ناصرالدین شاه را محمود شد نایب مناب

وقت آن آمد که آتش در بت و بتگر زنیم

ناصر دینست شه برخیز تا محمود وار

سومنات کفر را آتش به بوم و بر زنیم

تا به بزم شه ز بهر تهنیت یابیم بار

خرگه از هشتم فلک باید که بالاتر زنیم

بزم شه عرشست آنگه ما در او جوییم بار

کز جلالت پشت پا بر چرخ پر اختر زنیم

عاقبت‌ محمود بادا ناصرالدین‌ شاه را

کز ملک محمود زیب افزود تاج و گاه را

جشن سلطانیست ما امروز می خواهیم خورد

عیش هی خواهیم‌ کرد و باده هی خواهیم خورد

مژده داد از جشن شاهنشه چو پیک نیک پی

می به فرخ روی پیک نیک پی خواهیم خورد

چون بود شاهنشه ما یادگار جمّ و کی

می به‌ جشن یادگار جم و کی خواهیم‌ خورد

تا درین نیلی خم از مستی دراندازیم شور

سر به سر خمخانهای ملک ری خواهیم خورد

ساغر و چنگ و دف و کف دمبدم خواهیم زد

شیر و شهد و شکر و می پی به ‌پی خواهیم خورد

ما نه‌تنها می به یاد جشن سلطان می‌خوریم

کآب کوثر هم به یاد روی وی خواهیم خورد

دی بود اکنون و می نوشیم تا آید بهار

چون بهار آید علی اللّه تا به دی خواهیم خورد

جانشین محمود غازی کی نشین بالای تخت

‌گر نباید خورد می امروز کی خواهیم خورد

‌‌گر به یاد آن ملک محمود می خوردی ایاز

ما به یاد این ملک محمود می خواهیم خورد

عاقبت محمود بادا ناصرالدین شاه را

کز ملک محمود زیب افزود تاج و گاه را

ملک ری را باز از آیینه آیین بسته‌اند

یا ملایک عرش را از نور آذین بسته‌اند

طاق تو پرتوی رنگارنگ چون قوس قزح

خلق بر هر منظری با اطلس چین بسته‌اند

هرشب از سیمین رسن آویخته قندیل‌ها

بر مجرهٔ چرخ گویی ماه و پروین بسته‌اند

زلف مشکین از دو سوی افکنده رقاصان به دوش

از بر یک آ‌فرین گویی دو نفرین بسته‌اند

یا دو مشکین مار بر یک شاخ گل پیچیده‌اند

یا دو حرز از کفر بر بازوی یک دین‌ بسته‌اند

خاطبان عالم بالا عروس ملک را

عقد جاویدان برای ناصرالدین بسته‌اند

هشت باغ خلد را با هفت اقلیم جهان

در قبالهٔ نوعروسش شرط کابین بسته‌اند

شه چو بخت خویش دارد کودکی محمود نام

کآفتاب آسایش اندر مهد زرّین بسته‌اند

جانشین شه شود امروز اندر تهنیت

طبع و‌ کلکم‌ بین چسان این شعر شیرین بسته‌اند

عاقبت محمود بادا ناصرالدین شاه را

کز ملک محمود زیب افزود تاج و گاه را

ساقیا می ده که می در جسم جان می‌پرورد

قالب خاکی چه باشد کاسمان می‌پرورد

باده گویی از دم روح‌القدس دارد نژاد

زانکه در تن دم به دم روح روان می‌پرورد

ناشده از لب فرو پیدا شود رنگش‌ ز چشم

لاله‌ای بین کاو به نرگس ارغوان می‌پرورد

می شفیع ماست پنداری که با چندین گناه

در دل و جانمان بهشت جاودان می‌پرورد

همچو خم صاحبدلی باید که داند این سخن

کانکه گل را گل کند دل را همان می‌پرورد

راست گویم بر خم می سجده می‌بایست کرد

زانکه در یکمشت گل یک مُلک جان می‌پرورد

وصف می زین به نیارم کرد کاندر مدح شاه

در زبان چون منی نطق و بیان می‌پرورد

ناصرالدین شه که دایه رأفتش در مهد ملک

کودکی شیراوژن و ملکت‌ستان می‌پرورد

یک جهان جانست جود شه ز بهر خاص و عام

حبذا جودی که جان یک جهان می‌پرورد

عاقبت محمود بادا ناصرالدین شاه را

کز ملک محمود زیب افزود تاج و گاه را

توپهای خسروانی اینک آوا می کنند

رعد و برق و ابر خیزد چون دهان وا می‌کنند

بر زمین از آسمان آید مدام آواز رعد

توپها نک برخلاف رعد آوا می‌کنند

از زمین هرّایشان هردم رود زی آسمان

گوش گردون کر شود هر دم که هرّا می‌کنند

درگلوشان مار سرخ و در شکم مور سیاه

طرفه مار و مور بین کاهنگ اعدا می کنند

بنگر آن زنبوره‌ها کز برق آتش هر زمان

همچو زنبوران خون‌آلوده غوغا می کنند

هرطرف جشنیست برپا چیست باعث خلق را

کاین همه رقص و طرب در باغ و صحرا می کنند

سیم و زر هرسو به دامن می‌برند از گنج شاه

جود شه فرموده با خود خلق یغما کنند

آن چه کوه است این که رقاصان مجلس گاه رقص

چون مدار اخترانش زیر و با‌لا می کنند

جشن محمود است زان رو چون سر زلف ایاز

مشک می‌پاشند و صحن بزم بویا می کنند

عاقبت محمود بادا ناصرالدین شاه را

کز ملک محمود زیب افزود تاج و گاه را

تاج می‌نازدکه نیکو تاجداری یافتم

ملک می‌بالدکه فرخ شهریاری یافتم

نصرت‌ از وجد و طرب در رقص کز بازوی شاه

کاخ دولت را ستون استواری یافتم

نخل ملکت در نماکز برگ ریز حادثات

خشک‌بودم تازه گشتم خوش بهاری یافتم

خاک ابران در طرب کز موج طوفان فتن

بس تلاطم داشتم اکنون قراری یافتم

ملک شه‌نازان که بودم در بلا و اضطراب

ایمنم تا چون اتابک پیشکاری یافتم

شاهباز همت شه هفت کشورکرد صید

باز می‌گوید که بس کوچک شکاری یافتم

تیغ خسرو خنده زن کز خون بدخواهان ملک

از پی مستی شراب بی‌خماری یافتم

لعل خندان کز تف خورشد عمری سوختم

تا ز فر افسر شه اعتباری یافتم

رخش‌ شاهنشه ز وجد و شوق هردم شیهه ‌زن

کز نژاد شاه نیکو شهسواری یافتم

عاقبت محمود بادا ناصرالدین شاه را

کز ملک محمود زیب افزود تاج و گاه را

بر فراز تخت شاهنشه مکان دارد همی

مهر را ماند که جا بر آسمان دارد همی

از نشاط آن که شه بنشست بر بالای آن

بس که بالد تخت گویی تخت جان دارد همی

تهنیت گویند از بس شاه را از هرکران

خاک و خشت ملک ری گو‌یی زبان دارد همی

بس که می رقصد زمین از خوشدلی در زیر پای

جمله اجزای زمین گویی روان دارد همی

شاه عمر جاودانست از برای شخص ملک

ملک از آن نازد که عمر جاودان دارد همی

کودک مهد ار ولیعهد شهنشه شد چه باک

بخت شه طفلست و فرمان بر جهان دارد همی

بچهٔ شیرست پنداری ملک محمود از آنک

شیرخوارست و دل شیر ژیان دارد همی

در کمانهٔ مهد هر ساعت کند انگشت خویش‌

بس که عزم بازی تیر و کمان دارد همی

ابر و مژگان خود را دست مالد هر زمان

بس که در دل شوق‌ شمشیر و سنان دارد همی

عاقبت محمود بادا ناصرالدین شاه را

کز ملک محمود زیب افزود تاج و گاه را

شاه ما را بخت سعد و اختر مسعود باد

اختر مسعود او را فرّ نامعدو‌د باد

آ‌رزوهایی که هریک هست افزون از دو کون

بر زبان ناورده پیشش حاضر و موجود باد

از وجودش‌ جان بود خرسند و از جودش‌ جهان

یک جهان جان خاک راه این وجود و جود باد

بر در معبود چون شاهان به طاعت صف ‌کشند

سر صف شاهان عادل در بر معبود باد

چون همه‌ ‌قصدش‌ به ‌سوی حرمت‌ دینست و بس

حفظ یزدان قاصد و جان و تنش مقصود باد

هرزمان کارد ملک محمود برتختش سجود

جان یک عالم فدای ساجد و مسجود باد

زین همه مولود و والد کز نتاج آدمند

آن نکوتر والد و این بهترین مولود باد

چون بود روز ولادت با ولیعهدی یکی

مر ملک محمود را کش ملک نامحدود باد

از پی تاریخ سال هردو قاآنی نگاشت

ناصرالدین را نشاط جسم و جان محمود باد

عاقبت محمود بادا ناصرالدین شاه را

کز ملک محمود زیب افزود تاج و گاه را

***

امروز ای غلام به از عیش‌ کار نیست

برگیر زین ز رخش که روز شکار نیست

تا می نگویی آنکه خداوند کاهلست

کان کاهلی که نز پی کارست عار نیست

انده مدار اگر نشدیم ای پسر سوار

کانکس پیاده است که بر می سوار نیست

ها صید من تویی چه گرایم به سوی صید

صیدی به حضرتست که در مرغزار نیست

گور و گوزن و کبک و غزالم تویی به نقد

تنها تو هر چهاری اگر هر چهار نیست

گر گویم ای غلام که داری سرین گور

هرگز سرین گور چنین بردبار نیست

باکشَی غزالی و با جلوه گوزن

نی نی که کمانکش و این میگسار نیست

ور خوانمت غزال بیابان به خط و خال

هرگز غزال درخور بوس و کنار نیست

خیز ای پسر به خادم خلوتسرا بگوی

کامروزه ره به بزم خداوندگار نیست

ور آسمان به حضرت ما آورد نیاز

خادم کند اشاره که امرو‌ز بار نیست

اِنها کند که حضرت قاآنی است این

جبریل را نخوانده براین‌ درگذار نیست

او مدح خوان شاه جهانست لاجرم

کس در همه زمانه بدین اعتبار نیست

شاهی که خاک از نظر پاک درکند

وز نقد جود کیسهٔ آمال پرکند

ما ای ندیم دولت خویش‌ آزموده‌ایم

لختی ز روزگار به سختی نبوده‌ایم

ماگاه کف به سوی بط باده برده‌ایم

ما گاه لب به لعل بت ساده سوده‌ایم

بر دل گشاده مرد نگیرد زمانه تنگ

نهمار این سخن ز بزرگان شنوده ایم

ترکی که خنده بر رخ قیصر نمی‌‎کند

ما صدهزار بوسه ز لعلش ربوده‌ایم

شوخی که کفش بر س‌ر خاقان نمی‌زند

ما صدهزار شب به کنارش‌ غنوده‌ایم

ماهی که شاه را به گدایی نمی‌برد

ما بارها به بوس لبش را شخوده ایم

با ابرویی که چون دم شیرست پر گره

بازی کنان شجاعت خویش آزموده‌ایم

و‌ز طره‌ای که چون تن مارست پر شکنج

ما صدهزار چین به فراغت گشوده‌ایم

از خود چو آبگینه نداریم هیچ نقش

وز طبع ساده نقش دو عالم نموده‌ایم

در عین سادگی همه نقشیم از آن قبل

کز زنگ حرص آینهٔ دل زدوده‌ایم

در بارگاه شه به ارادت ستاده‌ایم

و اقبال خویش را به سعادت ستوده‌ایم

فرخ شه آنکه هست خداوندگار من

شکرش پس از سپاس خداوند کار من

خیزید یک قرابه مرا می بیاورید

هی من خورم شراب و شما هی بیاورید

شاهانه خورد باید مهی را به های و هوی

طنبور و ارغنون و دف و نی بیاورید

تا با نفس پیاله شد آمد کند به کام

همچون نفس پیاله پیاپی بیاورید

زآن بارگیر روح که نارفته در گلو

چون خون فرو رود برگ و پی بیاورید

زان دست پخت عقل که چون نور اولیا

زی رشد رهنما شود از غیّ بیاورید

زان جوهری که از نفحات نسیم او

بی‌نفخ صوره مرده شود حی بیاورید

زان شربتی که درگلوی نحل اگر کنند

بر جای نوش هوش کند قی بیاورید

زان پیبشر‌ که طرهٔ طومار عمر من

چون زلف تابدار شود طی بیاورید

طبعم ز ران شیر کباب آرزو کند

هان هیزمش ز تخت جم و کی بیاورید

در قم شراب نیست حریفان خدای را

برتر نهید گامی و از ری بیاورید

مانا شراب ری ندهد مر مرا کفاف

یک زنده رود باده‌ام از جی بیاورید

ور جام باده در دهن‌ اژدها در است

همت کنید و از دهن وی بیاورید

بی‌خویش مدح شاه جهان خوشتر آیدم

تا من روم ز خویش شما هی بیاورید

فرمانده ملوک سلیمان راستین

کش جم در آستان بود و یم در آستین

باز ای غلام سرکش و خونخواره بینمت

وز بهر جنگ زین زبر باره بینمت

بر پشت رخش شعلهٔ جوّاله خوانمت

بر روی زین ستاره سیاره بینمت

نایب مناب چرخ ستمکاره دانمت

قایم مقام هر جفا کاره بینمت

بر گرد گل دو سنبل ژولیده یابمت

بر گنج رخ دو کژدم جراره بینمت

پوشیده روی تافته در موی بافته

روح‌القدس‌ اسیر دو پتیاره بینمت

از غرفهای باغ جنان بچگان حور

گردن برون کشیده به نظاره بینمت

مانی به روزگار جوانی که از نخست

گر روی چون مه و دل چون خاره بینمت

آمد مه جمادی حالی مناسبست

گر روی چون مه و دل چو خاره بینمت

مردم بر آب و آینه بینند ماه و من

بر جای آب و آینه رخساره بینمت

چون خاکپای خسرو پیوسته بویمت

چون فیض دست دارا همواره بینمت

شاهی که از نوال ز بس‌ مال می‌دهد

هفتاد ساله توشهٔ آمال می‌دهد

اورنگ ملک تاج سخا افسر کرم

بازوی ترک پشت عرب پهلوی عجم

اکسیر فضل جان هنرکیمیای علم

رکن وجود رایت جود آیت کرم

میقات حلم مشعر دانش مقام فیض

میزاب علم کعبهٔ دین قبلهٔ امم

عرق جمال مغز جلال استخوان فر

الهام نظم سحر سخن معجز قلم

ایوان مجد طلاق علا شمسهٔ علو

دریای فضل گنج عطا لجهٔ نعم

شخص کمال روح سخا پیکر سخن

جسم وقار چشم حیا عنصر همم

باب ظفر نیای هنر دایهٔ خطر

فخر پدر مطیع برادر مطاع عم

فرزند بخت بچهٔ دولت نتا‌ج تاج

پیوند ملک وارث کی یادگار جم

قانون عیش اصل طرب فصل انبساط

درمان درد داروی انده علاج غم

آشوب ابر آتش زر مایه سوز سیم

طوفان گنج دشمن کان خانه‌روب یم

ناموس عدل میر زمان مایه امان

قانون جود ناهب کان واهب درم

پیکان تیر نوک سنان نیش ناچخش

جاسوس مرگ پیک فنا قاصد عدم

هرون حیا شعیب شرافت خلیل خوی

یوسف لقا کلیم کرامت مسیح دم

خلخال مجد یاره دولت سوار ملک

بازوی عدل نیروی دین شهسوار ملک

ای از لهیب تیغ تو دوزخ زبانه یی

وی از نهیب قهر تو محشر فسانه‌ای

از چنبرکمند تو گردون نمونه یی

وز جنبش‌ سمند تو دوران نشانه‌ای

در صحن فطرت تو معانی سراچه‌ای

از لحن فکرت تو مغانی ترانه‌ای

خورشید چرخ بزم ترا آفتابه‌ای

ایوان عرش کاخ ترا آستانه‌ای

هر فیضی از لقای تو عیش مخلَدی

هرآنی از بقای تو عمر زمانه‌ای

در خنصر جلال تو افلاک خاتمی

در خرمن نوال تو اجرام دانه‌ای

چهرت چو مهر نو دهد بی وسیلتی

دستت چو ابر جود کند بی‌بهانه‌ای

ملک ترا مداین دنیا خرابه‌ای

جود ترا معادن دریا خزانه‌ای

سیر سپهر عزم تو را روزنامه‌ای

گنج وجود جود ترا جامه خانه‌ای

وصف چو ذات عقل ندارد نهایتی

فکرت چو بحر عشق ندارد‌ کرانه‌ای

از لطمهٔ عتاب تو در جنبشست چرخ

با موج آسکون چکند هندوانه‌ای

جاه تو جامه‌ای‌‌ که جهانست ذیل او

جود تو خرمنی که وجودست کیل او

شاها خدایگان سپهرت غلام باد

بر صدر‌گاه سدّهٔ جاهت مقام باد

چون فکرت قویم تو از جان قوام جست

بر ‌فط‌رت سلیم تو از حق سلام باد

ازکرد‌گار قرعهٔ بختت به نام گشت

از روزگار جرعهٔ عیشت به کام باد

از تیغ روشن تو که برهان قاطعست

بر منکران بخت تو حجت تمام باد

چون کرم قز که رشتهٔ او هست دام او

رگهای خصم بر‌ تن خصم تو دام باد

مشکین مشام کلک تو چون عسطه‌زن شود

زان عسطه مغز هفت فلک را زکام باد

بی گرمی سخای تو در دیگ آرزو

هفتاد ساله پختهٔ آمال خام باد

بی‌ماه خلخی می خلر بود حرام

با ماه خلخت می خلر به جام باد

نقد این زمان عروس‌ جهان چون به عقد تست

با هرکه جز تو انس پذیرد حرام باد

گرد سمند و برق پرندت به روزگار

تا روز حشر مایهٔ نور و ظلام باد

وز زهرهٔ کفیدهٔ خصمت به روز کین

ناف سما و پشت زمی سبز فام باد

قاآنی ار چه سحر حلال آورد همی

کوته کند سخن که ملال آورد همی

***

برچسب‌ها: شعر,شاعر,اشعار,شعرها,شاعران,

موضوع: آرشیو شعر فارسی,
بازدید: 121

+ نوشته شده در دوشنبه 9 خرداد 1401 ساعت 18:25 توسط واژبلاگ | ارسال نظر

آرشیو شعر فارسی:قاآنی

***

ای زلف تیره سایهٔ بال فرشته یی

یا از سواد دیدهٔ حورا سرشته‌ای

آن رخ ستاره است و تو چرخ ستاره‌ای

یا نی فرشته است و‌ تو بال فرشته‌ای

بر گرد مه ز مشک سیه توده توده‌ای

بر سرخ گل ز سنبل‌تر پشته پشته‌ای

هندو به چهره لام‌‌ کشد وین عجب که تو

هندویی و به صورت لام نوشته‌ای

عودی نه عنبری نه عبیری نه نافه‌ای

دامی نه حلقه‌ای نه کمندی نه رشته‌ای

طومار عمر تیرهٔ مایی و از جفا

طومار عمر زنده‌دلان درنوشته‌ای

برگشته‌ای چو لشکر برگشته از قتال

مانا ز غارت دل ما بازگشته‌ای

بی کلفت مضار به بس قلب خسته‌ای

بی‌زحمت محاربه بس خلق کشته‌ای

در باغ خلد خسبی از آن رو معطری

در آفتاب گرد‌ی از آن رو برشته‌ای

از عود نردبانی از آن پایه پایه‌ای

وز مشک بادبانی از آن رشته رشته‌ای

دام دلیّ و در برت آن خال مشکبار

مانند دانه‌ایست که در دام هشته‌ای

یا تخم فتنه‌ایست که در مرغزار حسن

از بهر بیقراری عشاق کشته‌ای

چون سبز کشته‌ایست خط یار و تو مدام

دهقان صفت مجاور آن سبزکشته‌ای

آید چو خاک مقدم شاه از تو بوی مشک

زلفا مگر به مشک‌فروشان گذشته‌ای

شاه جهان فریدون سلطان راستین

کشت جای دست بینی عمّان در آستی

ای زلف تیره هر دم دامن فرازنی

تا دامنی بر آتش‌ سوزان ما زنی

خواهی مگر که گل چنی از باغ چهر یار

کاو‌یدن همی چو گلچین‌ دامن فرازنی

زنگی فرو‌زد آتش و دامن‌ بر او زند

زنگی نیی بر آتش دامن چرا زنی

هندو گر آف‌تاب پرستد تو ای شگفت

چندین بر آفتاب چرا پشت پا زنی

زآنسان که ‌خویش‌ را به‌ حواصل ‌زند عقاب

هرلحظه خویش‌ را به رخ دلربا زنی

بر روی یار من چو دهد جنبشت نسیم

مانی بزنگیی که برو می قفا زنی

معذور دارمت اگرم قصد جان کنی

هندویی و به خون مسلمان صلا زنی

مو کیمیای زر بود اکنون به چهر ما

مویا رواست‌‌ گر قدری کیمیا زنی

بازو زنند بهر شنا اندر آب و تو

بازو همی به خون دل آشنا زنی

دلها ز کف ربایی و ‌هردم به کار ظلم

تحسین کنی سپاس بری مرحبا زنی

کی سایه افکنی به سر ما تو کز غرور

بر فرق آفتاب فروزان لوا زنی

هندوی آستانه ی شاهی از آن قبل

هردم طپانچه بر رخ شمس الضحی زنی

شاهی که هست‌ کشور او عالمی دگر

در ملک جم بود به حقیقت جمی دگر

ای زلف هر دلی که بود در ضمان تو

از فتنهٔ زمانه بود در امان تو

دل جای در تو دارد و تو در دل ای عجب

تو آشیان او شده او آشیان تو

جان چشم در تو دارد و تو چشم بر به جان

تو پاسبان او شده او پاسبان تو

چشمم شبان تیره همی آرزو کند

تا از شبان تی‌ره بجویم نشان تو

د‌امن فرو مچین که گرم جان رود ز دست

از دامن تو دست ندارم به جان تو

با ابروان به کشتن ما عهد بسته‌ای

مشکل توان کشید ازین پس‌ کمان تو

حالی مرا عنان تحمّل رو‌د ز دست

هرگه که باد دست زند در عنان تو

دلهای ما چو بارگران می کشی به دوش

چون موی از آن خمیده تن ناتوان تو

گویند سوی چین نرود هیچ کاروان

وین رسم باژگونه بود در زمان تو

دلها کند به چین تو چون کاروان سفر

وز چین زلف تو نرود کاروان تو

مانا غلام درگه شاهی از آن قبل

خورشید سرگذارد بر .آستان تو

درج عقیق وگوهر اگر نیستی ز چیست

آویزهٔ عقیق و گهر بر میان تو

نی نی چو من مدیح جهاندارگفته‌ای

کانباشتست از در وگوهر دهان تو

مشکین چو خلق شاه جهانی از آن بود

زیب عرواب مدحت من داستان تو

شاهی کز آب قهرش آذر بر آورد

وز خاک تیره لطفش گوهر برآورد

ای زلف گشته پیکر من مویی از غمت

از مویه دامنم شده آمویی از غمت

جایی ندانم از همه آفاق کاندرو

چشمان من نکرده روان جویی از غمت

محراب‌وار خم شودم پشت بندگی

گر در رسد اشارهٔ ابرویی از غمت

چوگانم احتیاج نباشدکه روز و شب

سرگشته‌ام چو گوی بهر کویی از غمت

گر صدهزارکوه گرانم نهد به دوش

آسان کشم چوکاه به نیرویی از غمت

جنت جهنمی شود از تفّ آه من

گر بشنوم به ساحت آن بویی از غمت

جان کیست تن کدام صبوری چه‌ تاب چیست

گر در رسد بشارت یرغویی از غمت

تا بو که قصهٔ تو بپوشم از این و آن

آرم هماره روی بهر سویی از غمت

موی ازکفم برآمد و برنامدم ز دست

کز کف به اختیار دهم مویی از غمت

زان روکه برده باد بهر سوی بوی تو

رومی نهم چو باد به‌هر سویی از غمت

مانی غبار مقدم شه را به بوی و رنگ

زان در جهان فتاده هیاهویی از غمت

شاهی که کرده نو چو نبی دین ذوالجلال

بعد از هزار و دو صد و پنجاه و اند سال

ای زلف همچو چنگل شهباز بینمت

یالیت اگر به چنگل شه باز بینمت

از بس به گونه تیره و در حمله خیره‌ای

پرّ غراب و چنگل شهباز بینمت

چون بخت دشمن ملک آشفته‌ای ولیک

چون خنگ شاه سرکش و طناز بینمت

شاه جهان مگر به تو دستی درازکرد

کز فرط فرّهی همه تن ناز بینمت

طراره‌ای به سیرت و جزاره‌ای به شکل

جادوی هند و کژدم اهواز بینمت

شیرازهٔ صحیفهٔ حسنیّ و از جفا

شور عراق و فتنهٔ شیراز بینمت

بوی تو ره نماید ما را به سوی تو

مشکی شگفت نیست که غمّاز بینمت

اندر قفای لشکر دلهای خستگان

چون گرد خنگ شاه سبک تاز بینمت

مانند سایهٔ علم شه به کوه و دشت

گه بر نشیب و گاه بر فراز بینمت

در پای یار من به ارادت سرافکنی

ویحک چو جیش خسرو سرباز بینمت

شاهی که وصف جودش چون خامه سرکند

چون گنج روی نامه پر از سیم و زرکند

شاهی که چون به جوشن ماهی در انجمست

یا غوطه‌ور نهنگی در بحر قلزمست

گر جویی از جمال به مهرش تفاخرست

ور گویی از جلال به چرخش تقدّمست

گیهان به بحر جودش چون قطرهٔ یمست

‌گردون به‌ دشت جاهش چون‌ حلقهٔ کمست

غایب نگردد از نظر خلق رحمتش

ماند همی به نور که در چشم مردمست

بیضا فروزد از دل کاینم تفکرست

پروین فشاند از لب کاینم تکلّمست

با تیغ بحر سوزش الیاس و خضر را

اول عمل که فرض نماید تیمّمست

در نوک تیغ و نیش سنانش به روز رزم

یک حمیر اژدها و یک اهواز کژدمست

آن کوه ره‌نوردکه رخشش نهاده نام

چرخ مدوّرش چو یکی گوی در دمست

البرزکوه با همه برز و همه شکوه

چون سنگریزه‌ایست کش آژیده در سُمست

هم سیر او ز گرمی استاد صرصرست

هم پشت او ز نرمی خلاق قاقمست

هرگه به حمله آتشی از نعل او جهد

آن آتش دمان را الوند هیزمست

کوه رزین و باد بزین روز کارزار

گویی گه درنگ و شتابش اَب و اُم است

با بخت حمله‌اش را گویی توافقست

با فتح پویه‌اش را مانا تلازمست

یارب همیشه شاه جهان زیر رانش باد

یک رانی این چنین که ظفر همعنانش باد

***

ای زلف دانمت ز چه دایم مشوّشی

زآنرو مشوّشی که معلق در آتشی

آن راکه هست سودا دایم مشوش است

آری تُراست سودا زآنرو مشوّشی

بدخوی و سرکشان را بُرّند سر ز تن

زآنرو سرت بُرند که بدخوی و سرکشی

سر برده‌ای به جام لب ماه من مگر

زان جام باده خورده که زینگونه بیهشی

گر می نخورده‌ای ز لب ما هم از چه رو

بی تاب و بی قرار و سیه مست و سرخوشی

بیمار چشم یار و ترا میل ناردان

جزع نگار مست و تو ساغر همی کشی

هندو به‌ هند طعم‌ شکر می‌چشد تو نیز

طعم شکر از آن لب شیرین همی چشی

زان لعل شکّرین مگس خال برنخاست

با آنکه همچو مروحه دایم به جنبشی

ایمان و دین روان و خرد صبر و اختیار

در یک‌نفس بهٔک حرکت خصم هر ششی

دیوانه‌ایّ و عذر تو این بس که روز و شب

اندر جوار آن رخ خوب پریوشی

همچون محک سیاهی و سایی به چهر یار

مانا در آزمایش آن سیم بی غشی

گاهی نگون به چاه زنخدان چو بیژنی

گه درگشاد تیر بلا همچو آرشی

بستر ز ماه داری و بالین ز آفتاب

مانا غلام خسرو خورشید بالشی

شاه جهان هلاکو، خاقان شرق و غرب

سلطان بر و بحر، جهانبان شرق و غرب

ای لعل دلفریب مگر خاتم جمی

کز یک حدیث مایه ی تسخیر عالمی

تسخیر آدم و پری و دام و دیو و دد

چون می کنی، نه گر به صفت خاتم جمی

معروف و ناپدید چو عنقای مغربی

موجود و دیریاب چو اکسیر اعظمی

مریم نه یی ولی ز سخن های روح‌بخش

آبستن هزار مسیحا چو مریمی

در رتبه با مسیح، همین فرق بس تو را

که او روح‌بخش بود و تو روح مجسّمی

شبنم نه وز حرارت خورشید چهر یار

سر تا قدم گداخته بر سان شبنمی

دزدیده در تو راز دل خلق مدغم است

دزدیده همچو راز دل خلق مدغمی

جندین هزار عقده گشایی ز دل مرا

خود همچو عقدهٔ دل ما سخت محکمی

نه شکّری نه شهد ولی نزد اهل ذوق

چون شهد و چون شکر به‌حلاوت مسلمی

نه نخلى و نه نحل ولى همچو نخل و نحل

تولید انگبین و رطب را مصممّی

چون کوثری و سینهٔ سوزان تراست جای

کوثر به جنتست و تو اندر جهنمی

شیرین‌تر از تویی نبود در جهان مگر

گفتار من به مدح خدیو معظمی

شاهی که ابر دستش با دوستان کند

کاری که ابر نیسان با بوستان کند

ای ابروی نگار نه گر قامت منی

چون قامت من از چه نگونیّ و منحنی

باکس شنیده‌ای که شود قامتش عدو

با من چرا عدویی اگر قامت منی

مانی به شکل نعل و در آن روی آتشین

من عاشقم تو نعل در آتش چه افکنی

می‌خواره بهر توبه کند رو به قبله تو

آن توبه‌ای که قبلهٔ میخواره بشکنی

ایدون‌‌ گمانم آنکه کمانی که از کمین

از غمزه هر زمان به دلم تیر می‌زنی

ای لب اگر تو معدن شهدی وکان قند

بر زخم ما چگونه نمک می‌پراکنی

ای زلف اگر نه چهرهٔ جانان من بت است

تاکی مقیم خدمت او چون برهمنی

نشگفت کاتش رخ یار است شعله‌ور

تا تو همی به جنبش چون باد بیزنی

گر خود نه صبد آن مگس خالت آرزوست

بروی چو عنکبوت چرا تار می‌تنی

با آنکه مسکنت دل ما بود روز و شب

چون شد که روز و شب دل ما را تو مسکنی

بالای گنج و سرو کند مار آشیان

ماری به گنج و سرو از آن آشیان کنی

خواهم ترا ز رشتهٔ جان ساختن طناب

تا چون سیاه چادر برچیده دامنی

از خط یار قصد عذارش کنی بلی

عقرب شب سیاه گراید به روشنی

ای صف کشیده مژگان خوابم ربوده‌ای

مانا تو در دو چشمم یک مشت سوزنی

ای ترک خلخ‌ای بت روم ای نگار چین

کامروز در زمانه به خوبی معینی

ز آهن پری به طبع گریزد تو ای پری

چندین چرا به سخت دلی همچو آهنی

اینک به پیش روی تو اشکم رود ز چشم

صبحست‌ و ژاله‌ می‌چکد از ابر بهمنی

تا چاکر خدیو جهانی به جان و دل

چون جان عزیز در بر و چون روح در تنی

جمشید شید چهر و کیومرث گیو گرز

هوشنگ هوش و هنگ و فریبرز فرّ و برز

شاهی که چون سحاب کفش زرفشان شود

چون بخت او بسیط زمین زرنشان شود

پیدا شود چو رایت خورشید آیتش

خورشید زیر پردهٔ خجلت نهان شود

گردون اگر شود چو خدنگ وی ازکمان

از غم خدنگ قامت گردون کمان شود

از رشک قصر و فخر قدومش عجب مدار

گر آسمان زمین و زمین آسمان شود

از رای پیر و بخت جوانش شگفت نیست

گر روزگار پیر ز شادی جوان شود

شاها ز میغ تیغ تو در دشت کارزار

از خون هزار دجله به هر سو روان شود

یا آنکه زعفران سبب خنده روی خصم

از خندهٔ حسام تو چون زعفران شود

با خلق جانفزا چکنی سیر بوستان

هرجا که اختیار کنی بوستان شود

از شوره‌زار گر گذری یاسمن دمد

بر خاربن اگر نگری ارغوان شود

یاقوت تو که قوّت عقلست و قوت جان

آید چو در حدیث گهر رایگان شود

قوت روان اهل بیانست ای شگفت

یاقوت کس شنیده که قوت روان شود

ذکر محامد تو چو جوشن به روز رزم

تعویذ دل امان تن و حرز جان شود

بدخواه تو نزاید تنها ز مام از آنک

تیر تو در مشیمه بدو توامان شود

چون با کمان و تیر درخشان کنی کمین

در یک زمان چو کان بدخشان کنی زمین

شاهی که تا به تخت خلافت مکان گزید

بدخواه پشت دست ز غم ناگهان گزید

چون شهدخورده کاو ز حلاوت بنان مزد

هر کاو چشید طعم بیانش بنان مزید

چون مرغ پرفشانده که در آشیان خزد

در کنج بینوایی خصمش چنان خزید

ماریست رمح او که زبونتر شود ز مور

هر شیر شرزه را که به نیش سنان گزید

از باد‌ گرز او شده خصمش چو آن درخت

کاندر خریف بروی باد خزان وزید

پیدا نگشت دست خلافی ز آستین

تا بر فراز دست خلافت مکان گزید

هرکس زکردگار سزاوار پایه‌ایست

او را ز حق مقام به تخت کیان سزید

هل من مزید گوید هر دم جحیم از آنک

خواهد ز جسم دشم‌ن او هر زمان مزید

گو خود دوباره قافیه شود ال در جحیم

با خصم او به پایه شود توامان یزید

ای خاک راه گشته عبیر از عبور تو

در اهتزاز و وجد سریر از سرور تو

ای چرخ پیش کاخ تو چون بیت عنکبوت

بیتی از خداست لقب اوهن‌البیوت

بر سقف کاخت از چه تند تار از شعاع

گر مهر سقف کاخ ترا نیست عنکبوت

چون خامه گیری از پی تحریر در بنان

گویی مقیم گشته عطارد به برج حوت

ای با حلاوت سخنت زهرانگبین

وی با مرارت سخطت شهد انزروت

چینی برو درافکن یک ره ز روی خشم

تا خصم را برون رود این باد از بروت

جودت رسیده است به جایی که خلق را

شکر محامد تو بود فرض در قنوت

تو یوسف زمان و زمان بر تو قعر چاه

تو یونس ‌جهان ‌و جهان بر تو بطن‌ حوت

ای ‌قصهٔ مناقب تو احسن القصص

وی قبلهٔ حواجب تو احسن‌السموت

در ذوق عقل شکرّ شکر محامدت

هم قلب راست قوت و هم روح راست قوت

نساج مدحت توام از شعر ناپسند

چون کرم قز که دیبا سازد ز برگ توت

پیداست در حقیقت بی‌اصل دشمنت

کاعدام صرف را متصور بود ثبوت

گویندگان مدح ترا بر قصور طبع

از فرط شرم سکته علاجست یا سکوت

دشمن کشد نفیر به میدان حرب تو

زآ‌نسان که روح کافر حربی به حضر موت

رمحت دهد ز جسم پرستندگان لات

انواع دیو و دد را تا روز حشر لوت

یارب به روزگار مبیناد هیچ‌کس

پایان دولت تو به جز حیّ لایموت

شاها نشستگاه تو بر تخت بخت باد

از خنجر تو جسم عدو لخت لخت باد

روزی که گردد از تک اسبان ره‌نورد

در تیره گرد پنهان گر‌دونِ گرد گرد

گردد چو برق خاطف از ابر قیرگون

شمشیرها درخشان هردم ز تیره گرد

از تیغ هر تنی را بر سر هزار زخم

از بیم هر سری را در تن هزار درد

از بیمشان نهفته به لب صد هزار ورد

از زخمشان شکفته به تن صدهزار ورد

نوک سنان ز گرد هوا گردد آشکار

برسان دود بر زبر طاق لاجورد

چون کوره تفته گردد دلها ز آه گرم

چون یخ فسرده آید لب‌ها ز باد سرد

از هر طرف فشافش چندین هزار تیر

طفلان خردسال ز پیران سالخورد

گردند از مهابت پیکار پیرتر

از هرکران کشاکش چندین هزار مرد

گردد زمین چو قرعهٔ رمال و هر طرف

دست بریده زوجش و فرق بریده فرد

از آب خنجر تو که بحریست موج‌زن

در یک نفس خموش شود آتش نبرد

از باد گرز خاره شکن با سپاه خصم

کاری کند که صرصر با قوم عاد کرد

خصمت فرشته نیست ولی چون فرشتگان

بر وی شود حرام ز بیم تو خواب و خورد

بیخ حسود برکنی از گرز خاره کن

گوش سپهر کر کنی از بانگ دار و برد

اکسیر گر ز مو کند اکسیر از آن شود

از موی پرچم تو چو زر روی خصم زرد

تا بنگرند حرب تو گردند جمله چشم

در آسمان مه و خورد چون کعبتین نرد

ای گشته آب تیغ تو در نای خصم خون

چون آب نیل در گلوی قبطیان دون

ای شاه بر رخت در دولت فراز باد

چون زلف یار رشتهٔ عمرت دراز باد

پروانه‌وار هر که نگردد به گرد تو

کارش چو شمع گریه و سوز و گداز باد

رای تو کافرینش عالم برای اوست

جز بی‌نیاز از همه کس بی‌نیاز باد

چون فرق تو کز افسر شاهیست سرفراز

از نیزهٔ تو فرق عدو سرفراز باد

پایان روزگار تو محمود باد و خصم

روزش ز هیبت تو چو موی ایاز باد

چون صرع دارکش ز هلالست احتراز

از تیغ تو عدوی ترا احتراز باد

از هر جهت که دشمن جاه تو رو کند

بر روی او هزار در فتنه باز باد

از جلوهٔ وجود تو ظلمت سرای خاک

روشنتر از جمال بتان طراز باد

چون آفتاب کش ز نجومست امتیاز

از خسروان ملک تو را امتیاز باد

چون می گسار کآوردش می در اهتزاز

از خون خصم رُمح تو در اهتزاز باد

از حملهٔ تو لشکر تازی و ملک ترک

آشفته و خراب ز یک ترکتاز باد

در حلقهٔ کمند عدو بندت آسمان

عاجزتر از حمام به چنگال باز باد

ایدون پس از دعای تو ختم بیان کنم

ختم بیان به خاتم پیغمبران کنم

***

برچسب‌ها: شعر,شاعر,اشعار,شعرها,شاعران,

موضوع: آرشیو شعر فارسی,
بازدید: 120

+ نوشته شده در دوشنبه 9 خرداد 1401 ساعت 18:26 توسط واژبلاگ | ارسال نظر

آرشیو شعر فارسی:قاآنی

شاهی که بر سرست ز لولاک افسرش

تشریف کبریاست ز دادار در برش

گیهان و هر که در وی نقشی ز قدرتش

گردون و هرچه در وی حرفی ز دفترش

اقبال و بخت پی‌ر و عضبا ور فرفش

خورشید و ماه خادم شبیر و شبرش

شام ابد جنیبهٔ موی مجعدش

صبح ازل طلیعهٔ روی منورش

شب چهره سیاه بلال موذنش

مه غرهٔ جس بمراق تکاوررش

موجی بود فلک ز محیط عنایتش

فوجی بود ملک ز سپاه مظفرش

قلبی بود مجسم فرخنده قالبش‌

روحی بود مصّور زیبنده پیکرش

گردرن مجله‌ایست بر اثبات معجزش

گیهان محله‌ایست ز اقطاع کشورش

در ژرف بحر قدرت قدرش‌ سفینه‌ایست

کافلاک بادبان بود و خاک لنگرش‌

ک‌رد ار همی سلیمان تسخیر دیو و دد

او گشت صدهزار سلیمان مسخّرش

ازردگار ملک رسالت مفوضش

ازکارساز تاج ولایت مقررش‌

خاک سیاه جرده غباری ز موکبش

چرخ کبود جامه دخانی ز مجمرش

با یک جهان سعادت جبریل خادمش

با یک فلک شرافت میکال چاکرش

بر چرخ هرچه انجم کیلی ز خرمغش

بر خاک هرچه مردم خیلی ز لشکرش‌

بحر محیط آبی از جوی رحمتش‌

مهر منیر تابی از روی انورش

طاقیست قدر او که بود شمس شمسه‌اش‌

طوقیست حکم اوکه بود چرخ چنبرش

گویی سپهر از چه ز جیب جلالتش‌

بویی بهشت از چه ز خلق معط‌رش‌

صبح سپید آیت رو‌ی مبارکش

شام سیاه حجت موی معنبرش

شهروزه‌ای به درگه سلطان انجمش

فیروزه‌ای ز خاتم گردون اخضرش‌

خشتی ز سقف ایوان گردون عالیش

میخی ز نعل یکران خورشید خاورش

انی ز دور بعثت ده‌ر مخلدش‌

نانی بخوان دعوت چرخ مدورش‌

هر هشت باغ رضوان نامی ز مجلسش

هرچار جوی جنت دردی ز ساغرش‌

گر بی‌ولای او به بهشتم صلا زنند

نفرین‌ کنم به حوری و غلمان و کوثرش

ور با هوای او شودم جای در جحیم

بر من خلیل‌وار دمدگل ز آذرش‌

تا بر خط خطایم خطّ خطا کشد

سوگند می‌دهم به خداوند قنبرش‌

با اینهمه گناه نیم ناامید ازو

خواهم سیاه‌نامهٔ خود را سپید ازو

***

خیزید و یک دو ساغر صهبا بیاورید

ساغر کمست یک دو سه مینا بیاورید

مینا به کار ناید کشتی کنید پر

کشتی کفاف ندهد دریا بیاورید

خوبان شهر را همه یک‌جا کنید جمع

جایی که من نشسته‌ام آنجا بیاورید

ما را اگر به جام سفالین دهید می

خاکش ز کاسهٔ سر دارا بیاورید

از ملک ری به ساحت یغما سپه کشید

هرجا پری رخیست به یغما بیاورید

وز روم هر کجا بچه ترسای مهوشست

ور خود بود کشیش کلیسا بیاورید

در بزم عیشم از لب و دندان مهوشان

یک آسمان سهیل و ثریا بیاورید

تا من به یاد چشم نکویان خورم شراب

یک جویبار نرگس شهلا بیاورید

تا من به بوی زلف بتان تر کنم دماغ

یک مرغزار سنبل بویا بیاورید

گیرید گوش زهره و او را کشان کشان

از آسمان به ساحت غبرا بیاورید

تابید زلف حوری و او را دوان دوان

سوی من از بهشت به دنیا بیاورید

تا من کنم ثنای خداوند خود رقم

کلک و مداد وکاغذ و انشا بیاورید

اول به جای صفحه ز بال فرشتگان

پری سه چار دلکش و زیبا بیاورید

ور از دو ساق غلمان ناید قلم به دست

از ساعدین آن بت ترسا بیاورید

پس جای دو ده مردمک دیدگان حور

سایید و هرسه چیز به یکجا بیاورید

تا بر پر فرشته ز آن حبر و آن قلم

در مدح اردشیرکنم چامه‌ای رقم

ترکا مگر تو بچهٔ حور جنانیا

کاندر جهان پیری و دایم جوانیا

معجون جان و جوهر دل کس ندیده بود

اینک تو جوهر دل و معجون جانیا

سوگند می‌خورم که به‌دنیا بهشت نیست

ور هست در زمانه بهشتی تو آنیا

سیم از پی ذخیرهٔ تن می‌نهند خلق

تو سیمتن ذخیرهٔ روح روانیا

شادی دهد به ‌دل رخ خوب تو ای‌ عجب

کز رنگ ارغوان به اثر زعفرانیا

هنگام رقص چونکه به چرخ افتدت سرین‌

پندارمت به روی زمین آسمانیا

دل را به نسیه گرچه دهی وعده‌ها ولیک

جان را به نقد زندگی جاودانیا

هرگه که تشنه گردم خواهم بنوشمت

پندارم از لطافت آب روانیا

سهراب‌وار خنجر عشقت دلم شکافت

ترکا مگر تو رستم زاولستانیا

گویند جان ز فرط لطافت نهان بود

جانی تو در لطافت و اینک عیانیا

معلوم شد که مردم چشم منی از آنک

در چشم من نشسته و از من نهانیا

بنگر در آب و آینه منگر که ترسمت

عاشق شوی به خویش و درانده بمانیا

روزی بپرس از دهن تنگ خود که تو

عاشق نگشته‌ای ز چه رو بی‌نشانیا

در عضو عضو پیکر من نقش روی تست

یک تن فزون نیی و به چندین مکانیا

الله اکبر ای سر زلفین یار من

خود مایه چیست کاینهمه عنبر فشانیا

اول ضعیف و زار نمودی به چشم من

وآخر بدیدمت که عجب پهلوانیا

از تار تار موی تو آید شمیم مشک

گویی که خلق والی مازندرانیا

شهزاده‌ای که شاهش فرمانروای کرد

بازش ز مرحمت طبرستان خدای کرد

ای زلف دانم از چه بدینسان خمیده‌ای

عمری به دوش بار دل ما کشیده‌ ای

زینسان که بینمت مه و خورشید در بغل

دارم گمان که چرخی از آنرو خمیده‌ای

شیطان شنیده‌ام که برون شد ز خلد و تو

شیطانی و هنوز به خلد آرمیده‌ای

مانی به زاغ خلد که عمری به باغ خلد

خوش خوش‌ به‌ ‌گرد کوثر و طوبی چریده‌ای

رضوان چه کرد با تو و حورا ترا چه گفت

کاشفته‌ای و با پر و بال شمیده‌ای

غلمان مگر به شوخی سنگی زدت به بال

کز خلد قهر کرده به دنیا پریده‌ای

نزدیک گوش یاری و آشفته‌ای مگر

آشفته حالی من از آنجا شنیده‌ای

چنبر نموده پشت و به زانو نهاده سر

مانند اهل حال به کنجی خزیده‌ای

نوری از آن به دیدهٔ مردم مکرٌمی

حوری از آن به باغ جنان جا گزیده‌ای

پس دیو دل چرایی اگر حور طینتی

پس تیره جان چرایی اگر نور دیده‌ای

دامن ز پیش برزده چون مرد پهلوان

در روی ماه از پی کشتی دویده‌ای

خال نگار من مگس است و تو عنکبوت

کز بهر صید تار به گردش تنیده‌ای

وی خالک سیاه تو هم زان شکنج زلف

بنمای رخ که شبروکی شوخ دیده‌ای

متواریک چو دانه نظر می کنی ز دام

در انتظار صید شکار رمیده‌ای

مانند زاغ بچهٔ نارسته پرّ و بال

تن گرد کرده در دل مادر طپیده‌ای

دزدیده‌ای دل من و از دیده گشته دور

در زیر پرده پردهٔ مردم دریده‌ای

دزد دل منی ز چه جان بخشمت به مزد

جز خویش دزد مزدستان هیچ دیده‌ای

تاریک و روشنست ز تو چشم من ازانک

چون مردمک ز ظلمت و نور آفریده‌ای

گر خود سواد مردم چشم منی چرا

پیوند الفت از نظر من بریده‌ای

یا قطرهٔ مرکب خشکی که بر حریر

از نوک کلک والی والا چکیده‌ای

فر‌ماندهی که ‌مهرش نرمست وکین درشت

دینار بدره بدره دهد سیم مشت مشت

شد وقت آ‌نکه رو سوی ساری کند همی

فرمان شه به ساری جاری کند همی

زانسان که سار نغمه سراید به شاخسار

بر شاخسار دولت ساری کند همی

رو سوی ساری‌آرد و آنگه به قول ترک

رخسار دشمنان را ساری کند همی

ساری کنون ز وجد چو سوریست سرخ روی

بیچاره نام خود ز چه ساری کند همی

ساریست رنگ زرد بترکی و زین لغت

ساری شودگر آگه زاری کند همی

نی باز شادمان شود ار بشنودکه ترک

رخشنده نام یزدان تاری کند همی

باری سزدکه ساری از وجد این خبر

تا حشر شکر نعمت باری کند همی

وقتست کاردشیر برآید به پشت رخش

برکه نشسته طی صحاری کند همی

وقتست کاردشیر به اقبال شهریار

از چرخ و ماه پیل و عماری کند همی

چرخش ز پی علم کشد از خط استوا

مهرش ز پیش غاشیه‌داری کند همی

یزدان هوای طاعت او را به سان روح

در عضو عضو هستی ساری کند همی

خورشید رایش از افق دل کند طلوع

صد روز روشن از شب تاری کند همی

در هرنفس‌ که برکشد از صدق همچو صبح

باری هزار بارش یاری کند همی

آدم به خلد بیند اگر فرّ و جاه او

فخر از علوّ شأن ذراری کند همی

هرشب به‌شرط آنکه کند یاد ازین غلام

بالین ز زلف ترک تتاری کند همی

هرگه که دست همت او دُرفشان شود

دامان چرخ پر ز دراری کند همی

گوینده را مدیحش ابکم نمایدا

یک تن چگونه مدح دو عالم نمایدا

ای آسمان به طوع و ارادت زمین تو

گنجینهٔ یسار جهان در یمین تو

گردون در افق نگشاید بر آفتاب

تا هر سحر چو سایه نبوسد زمین تو

الحق بجاست گر همه اجزای روزگار

یکسر زبان شود ز پی آفرین تو

با صدهزار چشم به چندین هزار قرن

گردون ندیده در همه گیتی قرین تو

عکست درآب و آینه مشکل فتدکه نیست

کس در جهان به صورت و معنی قرین تو

زآنرو به نحل وحی فرستاد کردگار

کش موم بود قابل نقش نگین تو

تا جمله کاینات ببینند نقش خویش

حق ساختست آینه‌ای از جبین تو

نزدیک آن رسیده که بینی ضمیر خلق

ای من فدای این نظر دوربین تو

نبود عجب که دعوی پیغمبری کند

روزی که بدسگال تو آید به کین تو

کانروز خصم سایه ندارد که سایه‌اش

پنهان شود ز هیبت چین جبین تو

و اعضای او متابعت او نمی کند

گر دشمنی بود به مثل درکمین تو

از دست تست معجز روح‌الله آشکار

دامان مریمست مگر آستین تو

اهل هنر به کُنه کمالت کجا رسند

خرمن ‌تراست‌وین‌دگران‌ خوشه‌چین تو

قاآنی از برِ تو به جایی نمی‌رود

تو انگبینی او مگس انگبین تو

تا آن‌ زمان ‌بمان که ز پی شاهدی به خلد

تنگت به برکشدکه منم حورعین تو

محمود باد عاقبت روزگار تو

صد چون ایاز و بهتر ازو میگسار تو

***

برچسب‌ها: شعر,شاعر,اشعار,شعرها,شاعران,

موضوع: آرشیو شعر فارسی,
بازدید: 113

+ نوشته شده در دوشنبه 9 خرداد 1401 ساعت 18:27 توسط واژبلاگ | ارسال نظر

آرشیو شعر فارسی:سیمین بهبهانی

جفای خلق و غم روزگار دیده منم

وزین دو، رشته ی پیوند خود بریده منم

شبم که سینه ی من پرده دار اسرار است

به انتظار تو، این خنجر سپیده! منم

ز تیغ طعنه ی دشمن دلم چو گل شد چک

کنون چو غنچه زبان در دهان کشیده منم

ز اوج چرخ ِ تمنّا چو برف با دل سرد

فرونشسته و بر خک آرمیده منم

ز من گسسته ای و همچو گِرد باد به دشت

ز تاب هجر تو پیچیده و دویده منم

ز غم گداختم و اشک گرم سردم کرد

زمن بترس که پولاد آبدیده منم

بسان سایه ز آزار مردمان، سیمین!

غمین به گوشه ی دیوارها خزیده منم

***

دلِ آزرده چون شمع شبستان تو می سوزد

چه غم دارم؟ که این آتش به فرمان تو می سوزد

متاب امشب به بام من چنین دامن کشان ای مه!

که دارم آتشی در دل که دامان تو می سوزد

خطا از آه ِ آتشبار من بود ای امید جان!

که هر دم رشته های سست پیمان تو می سوزد

خیالش می نشیند در تو امشب ای دل ِ عاشق!

مکن این آتش افشانی، که مهمان تو می سوزد

کنارت را نمی خواهم، که مقدار تو می کاهد

کتاب عشق مایی، برگ پایان تو می سوزد

نهان در خود چه داری ای نگاه آتشین امشب؟

که پرهیز حیا را برق سوزان تو می سوزد

گریزانی ز من، چون لاله از خورشید تابستان؛

مگر از تابشم ، ای نازنین! جان تو می سوزد؟

سراب دلفریب عشق و امیدی، چه غم داری؟

که چون من تشنه کامی در بیابان تو می سوزد

چه سودی برده ای، سیمین ز شعر و سوز و ساز او؟

غزل سوزنده کمتر گو، که دیوان تو می سوزد

***

کاش من هم، همچو یاران، عشق یاری داشتم

خاطری می خواستم یا خواستاری داشتم

تا کشد زیبا رخی بر چهره ام دستی ز مهر

کاش، چون آیینه، بر صورت غباری داشتم

ای که گفتی انتظار از مرگ جانفرساتر است!

کاش جان می دادم اما انتظاری داشتم

شاخه ی عمرم نشد پر گل که چیند دوستی

لاجرم از بهر دشمن کاش خاری داشتم

خسته و آزرده ام، از خود گریزم نیست، کاش

حالت از خود گریزِ چشمه ساری داشتم

نغمه ی سر داده در کوهم، به خود برگشته ام

که به سوی غیر خود راه فراری داشتم،

محنت و رنج خزان این گونه جانفرسا نبود

گر نشاطی در دل از عیش بهاری داشتم

تکیه کردم بر محبت، همچو نیلوفر بر آب

اعتبار از پایه ی بی اعتباری داشتم

پای بند کس نبودم، پای بندم کس نبود

چون نسیم از گلشن گیتی گذاری داشتم

آه، سیمین! حاصلم زین سوختن افسرده است

همچو اخگر دولت ناپایداری داشتم!

***

برچسب‌ها: شعر,شاعر,اشعار,شعرها,شاعران,

موضوع: آرشیو شعر فارسی,
بازدید: 110

+ نوشته شده در سه شنبه 10 خرداد 1401 ساعت 13:55 توسط واژبلاگ | ارسال نظر

صفحه قبل 1 صفحه بعد

واژبلاگ - وبلاگ شاعران

آرشیو شعر فارسی:قاآنی

آرشیو شعر فارسی:قاآنی

آرشیو شعر فارسی:قاآنی

آرشیو شعر فارسی:سیمین بهبهانی

نوشته‌های پیشین

آمار بازدید